Βοιωτοί πρόεδροι της Βουλής των Ελλήνων: Φίλων Φίλωνος

Ο Φίλων Φίλωνος είναι ο δεύτερος χρονολογικά Λιβαδείτης που ανέρχεται στο αξίωμα του προέδρου της ελληνικής Βουλής μετά τον Αντώνη Γεωργαντά. Δείτε το πορτραίτο του.

Μετά τον Αντώνιο Γεωργαντά, που εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής το 1849- 1850, η Λιβαδειά, έδωσε και δεύτερο Πρόεδρο, τον Φίλωνα Φίλωνος, γιο αγωνιστή της Επανάστασης του 1821.O Φίλων Φίλωνος, που διατέλεσε Πρόεδρος της Βουλής κατά τα έτη 1861-1862, γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1813.Ήταν γιός του Γιαννάκη Φίλωνος, πρόκριτου της Λιβαδειάς, ο οποίος την 1η Απριλίου 1821 κήρυξε μαζί με τους προεστούς Ιωάννη Λογοθέτη και Λάμπρο Νάκο, την Επανάσταση στην περιοχή, και σχημάτισε τοπική προσωρινή διοικητική αρχή, την λεγόμενη Αρχή των Κονσόλων της Ανατολικής Ελλάδος.

Ο Φίλων Φίλωνος, σπούδασε στην Ιόνιο Ακαδημία της Κέρκυρας, στην Πίζα και στο Παρίσι. Ήταν πλούσιος κτηματίας της Βοιωτίας. Διετέλεσε πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου στη Λιβαδειά, με δήμαρχο τον Αντώνιο Γεωργαντά, ο οποίος αργότερα, το 1849-1850, διετέλεσε και Πρόεδρος Βουλής.

Ο Φίλων Φίλωνος διετέλεσε και δήμαρχος Λεβαδέων, το 1847. Αργότερα εξελέγη κατ’ επανάληψη βουλευτής Βοιωτίας στις περιόδους από το 1853 έως το 1860, κατά τα έτη 1861-1862, 1869-1871 και τέλος κατά τα έτη 1875-1879. Δύο φορές, σε ισάριθμες συνόδους της Βουλής το 1857, εξελέγη αντιπρόεδρος της Βουλής.

Ο Φίλων Φίλωνος εξελέγη Πρόεδρος της Βουλής στις 4 Οκτωβρίου 1861 και παρέμεινε στο αξίωμα έως το Μάιο του 1862. Στην εκλογή του πήραν μέρος 101 βουλευτές. Ο Φίλωνος έλαβε 91 ψήφους. Βρέθηκαν 10 λευκά ψηφοδέλτια.Αναλαμβάνοντας τα καθήκοντά του, ευχαρίστησε τους βουλευτές για την τιμή της εκλογής του και τόνισε μεταξύ άλλων τα ακόλουθα: «Το κατ’ εμέ κύριοι, θέλω σπουδάσει αντιφιλοτιμούμενος προς την εμπιστοσύνην των εντίμων συναδέλφων μου, να εξασφαλίσω την τάξιν εν τη Βουλή, επαγρυπνών αμερολήπτως εις την πλήρη ελευθερίαν της συζητήσεως και πάσης ευσχήμονος των ιδεών εκφράσεως». Την κυβέρνηση από τις 13 Νοεμβρίου 1857, εξακολουθούσε να έχει ο Δημήτριος Βούλγαρης.

Ο Φίλωνος, διετέλεσε επίσης υπουργός των Εκκλησιαστικών και της Δημόσιας Εκπαίδευσης, αλλά και πρόεδρος της Επιτροπής Ολυμπίων Κληροδοτημάτων. Στις 30 Σεπτεμβρίου 1870, η συμμορία των Καμάρα, Παπουτσή, Ζήκα και Φουσέκη, συνέλαβε μέσα στη Λιβαδειά αιχμάλωτο τον Φίλωνος και τον κομματάρχη του Λεονάρδο Λεοναρδίδη. Τελικά τον απελευθέρωσε στις 8 Οκτωβρίου 1870, αφού καταβλήθηκαν λύτρα ύψους 57.000 δραχμών. Ο Φίλων Φίλωνος, αποσύρθηκε από την πολιτική το 1881.Πέθανε στην Αθήνα το 1895.-

Πηγή: http://www.edrana.blogspot.com/

Ο Edmund Bohun, η Μακεδονία και η Λιβαδειά1

Μια πολυσύνθετη προσωπικότητα, αλλά παρ' όλα αυτά συνήθης στην αυγή της νέας εποχής, στην αρχή της βιομηχανικής επανάστασης, είναι ο Edmund Bohun. Λίγο τυχοδιώκτης, λίγο πολιτικός, λίγο θρησκόληπτος, λίγο λόγιος και αρκετά σημαντικός συγγραφέας είναι περισσότερο γνωστός για το "Γεωγραφικό Λεξικό" του όπου με επιστημονική για την εποχή ακρίβεια καταγράφει τον τόπο και τον χώρο χωρίς σκοπιμότητες και υστεροβουλίες τουλάχιστον στην περιοχή μας. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή.

Ο Edmund Bohun γεννιέται το 1645 στο Ρίγκσφιλντ του Σάφλοκ. Γιος του Baxter Bohun εγγράφεται για σπουδές στο Κέμπριτζ όμως λόγω μιας επιδημίας πανώλους στα 1666 δεν αποφοίτησε ποτέ.
Το 1669 νυμφεύεται την Μέρι Μπράμπτον και διάγει τα επόμενα 15 χρόνια στο πατρικό του σπίτι στο Γουέστχαλ, όπου μεταξύ άλλων για λίγο καιρό διατελεί ειρηνοδίκης. Το 1684 μετακομίζει στο Λονδίνο και επιδίδεται σε πολιτικούς αγώνες αναλαμβάνοντας για 5 μήνες τη θέση του (θα λέγαμε υπουργού Τύπου) ενώ το 1698 διασχίζει τον Ατλαντικό καθώς διορίζεται κάτι σαν υπουργός Δικαιοσύνης στην αποικία της Νότιας Καρολίνας στην Αμερική. Λίγο αργότερα πεθαίνει στην Αμερική -στις 5 Οκτωβρίου του 1699- κατά τη διάρκεια μιας επιδημίας πυρετού.


Αν και θα άξιζε να ασχοληθεί κανείς με την περιπετειώδη ζωή του Edmund Bohun δεν θα το κάνουμε, τουλάχιστον τώρα.
Εδώ περισσότερο μας ενδιαφέρει, όπως προείπαμε, η συγγραφική δράση του και κυρίως
ένα βιβλίο του με τον φιλόδοξο τίτλο " Γεωγραφικό Λεξικό, με τα παρόντα και αρχαία ονόματα όλων των χωρών, επαρχίες, etc. ολόκληρου του κόσμου" (Geographical Dictionary, Representing the Present and Ancient Names of All the Countries, Provinces,etc. of the Whole World, London, 1688).
Το «Γεωγραφικό Λεξικό» του Edmund Bohun εξεδόθη στο Λονδίνο το 1688 και περιελάμβανε 806 σελίδες και 8.500 χιλιάδες λήμματα και καταχωρίσεις. Αποτελεί μια από τις σημαντικότερες γεωγραφικές πραγματείες της εποχής του, γνώρισε αλλεπάλληλες εκδόσεις μεταξύ των οποίων και την αναθεωρημένη και επαυξημένη 3η έκδοση του 1693 και επηρέασε πολύ την αγγλοσαξονική οπτική για τον τρόπο που προσλαμβάνεται στη Δύση ο χώρος και ο πληθυσμός σε ολόκληρο τον πλανήτη.

Ο ίδιος ο Edmund Bohun αποδίδει την πατρότητα των γεωγραφικών λεξικών στον Στέφανο Βυζάντιο και δεν παραλείπει ασφαλώς στο περίφημο πόνημά του να αναφερθεί στην Ελλάδα και τις ελληνικές χώρες. Tο λήμμα GREECE παρουσιάζει πολλαπλό ενδιαφέρον για τον σύγχρονο αναγνώστη και ιδιαίτερα για τον Βοιωτό φιλίστορα. Είναι αυτό που βλέπετε εδώ.

Ο Edmund Bohun γράφει -μην ξεχνάμε το 1688 (!!!)- ότι η Ελλάδα είναι μια μεγάλη ευρωπαϊκή χώρα που ορίζεται ανατολικά από την Προποντίδα, νότια από τη Μεσόγειο Θάλασσα, δυτικά από το Ιόνιο Πέλαγος και τον Κόλπο της Βενετίας και βόρεια; Βόρεια λοιπόν η Ελλάδα συνορεύει με τη Βουλγαρία, τη Σερβία και το Ιλλυρικό -λέει ο Αγγλος λόγιος- χώρες από τις οποίες τη διαχωρίζει η οροσειρά του Αίμου μέχρι το Εύξεινο Πόντο.

Δηλαδή τα όρια της Ελλάδας ιστορικά περιλαμβάνουν την Ανατολική Ρωμυλία, την περιοχή των Σκοπίων και αυτή την περιοχή που συνήθως αποκαλούμε Βόρεια Ηπειρο. Από το απόσπασμα αυτό είναι φανερό ότι ο Edmund Bohun δεν είχε διαβάσει Μπενέντικτ Αντερσον ή Ερικ Χομσμπάουμ ώστε να πειστεί ότι τα έθνη και τα σύνορα δημιουργήθηκαν μετά τη γαλλική επανάσταση το 1789. Αρα είναι εκτός γραμμής :-)).

Και φυσικά δεν αναφέρει πουθενά ο Bohun "Σλαβο-Μακεδόνες" και "Σλαβο-Μακεδονία": αντιθέτως γράφει καθαρά ότι η Ελλάδα συνορεύει με τη Σερβία και τη Βουλγαρία.

Εξειδικεύει παρακάτω ο Edmund Bohun.

Η Ελλάδα -γράφει- περιλαμβάνει τη Θράκη, τώρα Ρωμανία, τη Μακεδονία, την Αχαία τώρα Λιβαδειά, τον Μοριά/Πελοπόννησο και το μεγαλύτερο μέρος των νησιών του Αιγαίου.

Είναι και πάλι φανερό ότι ο Αγγλος λόγιος είναι ανενημέρωτος :-)). Δεν γνωρίζει τις θεωρίες περί κατακτημένης από τους Ελληνες Μακεδονίας που υποστηρίζουν κρατικά επιχορηγούμενες ΜΚΟ, αμφιλεγόμενα αλλά αδρά χρηματοδοτούμενα ιδρύματα και διάφοροι μεμονωμένοι ανόητοι -και όχι μόνο ανόητοι- στην Ελλάδα, οι λεγόμενοι εθνομηδενιστές.

Επανερχόμενοι στα σοβαρά σημειώνουμε πως είναι εντυπωσιακό το ότι ο Edmund Bohun πριν από 320 χρόνια δίδει σχεδόν ακριβώς την έκταση που μετέπειτα καταλαμβάνει η Ελλάδα στον παγκόσμιο χάρτη.

Τέλος, ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους όλους Βοιωτούς παρουσιάζει το γεγονός ότι ο Edmund Bohun αναφέρει (το 1688 υπενθυμίζω) πως η περιοχή μεταξύ της Μακεδονίας και της Πελοποννήσου ονομαζόταν παλαιότερα Αχαία και τώρα Λιβαδειά. Είναι η παλαιότερη γραπτή μαρτυρία και μάλιστα σε ένα τόσο σημαντικό σύγγραμμα (εκτός από χάρτες) που γνωρίζω όπου αναφέρεται ολόκληρος ο κορμός της Ελλάδας, μεταξύ Μακεδονίας και Πελοποννήσου ως "Livadia".

Ομως για τη "χώρα της Λιβαδειάς" τον 17ο αιώνα και για το ιστορικό πλαίσιο της εποχής που γράφεται το Γεωγραφικό Λεξικό του Edmund Bohun θα τα πούμε το Σαββατοκύριακο σε νέο σημείωμα.

ΥΓ: Για τη "χώρα της Λιβαδειάς" είχα αποφασίσει να γράψω αλλά αφού προέκυψαν "φιλοσκοπιανοί" στη viotia δεν βλάπτει μια αναφορά στη Μακεδονία.

Ο Δημήτριος Παπασπύρου και η "αποστασία". Μια ομιλία στη Λιβαδειά το 1965

Επανήλθε στην επικαιρότητα η "αποστασία"/η συνταγματική εκτροπή του 1965 με τη διοργάνωση επιστημονικού συμποσίου υπό τον τίτλο «Από τον Ανένδοτο στη Δικτατορία» από το Ιδρυμα Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Νέα στοιχεία προσκομίστηκαν, διαφορετικές απόψεις ακούστηκαν, νέες αντιπαραθέσεις και παλαιές διαμάχες ενεργοποιήθηκαν. Το θέμα, φυσικά, είναι τεράστιο και πολύπλοκο καθώς επικαθόρισε εν πολλοίς την πολιτική ιστορία της Ελλάδας στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα και ακόμη μέχρι τις ημέρες μας προκαλεί διχογνωμίες και διαφωνίες.





Πριν από 43 χρόνια
Και δεν φιλοδοξεί ασφαλώς τούτο εδώ το σημείωμα να δώσει μια νέα οπτική στο ζήτημα –κάτι που από μια άποψη είναι και μάταιο όσο τα αρχεία ξένων(προσέξτε δεν λέω μόνον τα αμερικανικά) μυστικών υπηρεσιών δεν αποχαρακτηρίζονται ώστε να γίνουν προσβάσιμα στους ερευνητές. Διότι εκεί αναμφίβολα παίχτηκε το παιχνίδι ή μεγάλο μέρος του παιχνιδιού: στην επέμβαση του ξένου παράγοντα (1). Η Ελλάδα στο μεταίχμιο των δύο κόσμων, προπύργιο της Δύσης και επίζηλο τρόπαιο για την Ανατολή, ελάχιστα περιθώρια ελιγμών είχε και όταν τα παραβίαζε ήταν το πεπρωμένο της γεωπολιτικής της θέσης να ταλανίζεται από πολιτικές κρίσεις, καθόλου ανώδυνες για τον λαό της.

Ολα αυτά φυσικά δεν αποτελούν αξιολογική κρίση για τα Ιουλιανά: για το αν ο Γεώργιος Παπανδρέου σωστά επέμενε στη σύγκρουση με τον Κωνσταντίνο και αν ορθώς παρητήθη, για το αν ο "ανένδοτος αγώνας" (2) πέρα από ευφυής προεκλογική πρακτική (εμπνεύσεως Σοφοκλή Βενιζέλου μάλλον) ήταν και συμφέρουσα το έθνος πολιτική με βάση τη διεθνή θέση της χώρας. Αυτό είναι μια άλλη συζήτηση.

Το σημείωμα αυτό φιλοδοξεί να συνδέσει από μια πλευρά τις τραγικές εξελίξεις του 1965 με τη Βοιωτία, που ήταν πάντα παρούσα στα μεγάλα ιστορικά γεγονότα αυτής της πατρίδας είτε λόγω της γεωγραφικής της θέσης είτε λόγω των άξιων τέκνων που αναδεικνύει είτε συνηθέστερα και για τα δύο. Και τον καιρό της "αποστασίας" υπήρχε Βοιωτός πρωταγωνιστής και είχε αναμφίβολα το όνομα Δημήτριος Παπασπύρου.
Θεωρείται και ήταν από τους πρωταγωνιστές της " αποστασίας" ο Δημήτριος Παπασπύρου, ο μέγας αυτός Βοιωτός πολιτικός, που διετέλεσε πολλάκις υπουργός και Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων. Πράγματι, υπήρξε από τους πρώτους που ορκίστηκαν στην κυβέρνηση του Γεωργίου Αθανασιάδη-Νόβα και λόγω κύρους ανεδείχθη μεταξύ των ηγετών των λεγόμενων αποστατών. Παρέμεινε υπουργός Δικαιοσύνης από 16 Ιουλίου μέχρι 15 Νοεμβρίου 1965 και ανέλαβε Πρόεδρος της Βουλής από 15 Νοεμβρίου 1965 μέχρι 14 Απριλίου 1967.

Στοίχισε πολύ, πολιτικά και προσωπικά, στον Δημήτριο Παπασπύρου η «αποστασία». Για πολλά κατηγορήθηκε, μάλλον άδικα μέσα στα πολιτικά πάθη της εποχής. Aλλά για εκείνο που δεν μπορεί κανείς να τον επιτιμήσει είναι ότι δεν υπερασπιζόταν με θάρρος τις απόψεις του και με απαράμιλλη ρητορική δεινότητα τις επιλογές του.

Στη Λιβαδειά

Οταν ως υπουργός Δικαιοσύνης της κυβέρνησης Στέφανου Στεφανόπουλου του 1965 επισκέπτεται την ιδιαίτερη εκλογική του περιφέρεια τη Βοιωτία, εκφωνεί λόγο στη Λιβαδειά προκειμένου να εξηγήσει στους οπαδούς του γιατί επέλεξε τον δρόμο του καθήκοντος όπως λέγει, τον δρόμο της ρήξης και της συμμετοχής στη κυβέρνηση των "αποστατών".

Το ταξίδι του Δημητρίου Παπασπύρου γίνεται τον Οκτώβριο του 1965 και ο Βοιωτός υπουργός Δικαιοσύνης συνοδεύεται από τον υφυπουργό Γεωργίας Δ. Κωστή. Σύμφωνα με τις εφημερίδες της εποχής καθ’ οδόν προς τη Λιβαδειά με ενθουσιασμό υποδέχονται οι πολίτες το κυβερνητικό υπουργικό κλιμάκιο στους Αγίους Θεοδώρους Πυρίου, στη Θήβα και στον Αλίαρτο.

Στην είσοδο της Λιβαδειάς περιμένουν τον Παπασπύρου ο δήμαρχος Λεβαδέων (3), ο δήμαρχος Ορχομενού, ο δήμαρχος Διστόμου και πλήθος πολιτικοί του φίλοι. Σύμφωνα με μια, οπωσδήποτε υπερβολική, περιγραφή γυναίκες ραίνουν με άνθη την πομπή από τα μπαλκόνια ενώ ο ίδιος ο Παπασπύρου από τον εξώστη της οικίας Ψαρόμυαλου εκφωνεί βαρυσήμαντο πολιτικό λόγο προς τους πολλούς συγκεντρωμένους Λιβαδείτες.

Οσα είπε ο Δημήτριος Παπασπύρου είναι σημαντικά καθώς λέγονται σε ανύποπτο χρόνο, όταν κανείς δεν φανταζόταν την τραγική κατάληξη που θα είχε για τον τόπο η εκτροπή του Ιουλίου του 1965. Και είναι ασφαλώς αυθεντικά καθώς λέγονται τότε που ούτε ο Δημήτριος Παπασπύρου -όσο έξυπνος και διορατικός κι αν ήταν- δεν εγνώριζε ότι συνομιλεί με την ίδια την Ιστορία.

Η ομιλία
Ο Παπασπύρου εκφράζει στην αρχή της ομιλίας του τη συγκίνησή του για την υποδοχή που του επεφύλαξαν οι Λιβαδείτες τονίζοντας ότι και στο παρελθόν υπήρξαν παρόμοιες εκδηλώσεις προς το πρόσωπό του αλλά αυτή η φορά διαφέρει διότι αποδεικνύει ότι οι συκοφαντίες δεν έχουν μεταβάλει τα αισθήματα αγάπης και εμπιστοσύνης των συμπολιτών του.
Εν συνεχεία ο υπουργός της Δικαιοσύνης αναφέρεται στο ιστορικό της ίδρυσης της Ενωσης Κέντρου, στην οποία ο ίδιος και η ομάδα των ΔΕΚΑ (4) της οποίας αποτελούσε μέλος διεδραμάτισε αποφασιστικό ρόλο.
Την εποχή που προεβάλετο ως πολιτικός ηγέτης ο Γεώργιος Γρίβας, η Ομάδα των ΔΕΚΑ έδωσε σκληρούς και επίπονους αγώνες για να επιβάλει στην αρχηγία τον Γεώργιο Παπανδρέου –υποστηρίζει ο Δ. Παπασπύρου. Αυτοί που τώρα συκοφαντούνται και υβρίζονται –συνεχίζει- είναι οι ίδιοι που συμπαραστάθηκαν στον Γεώργιο Παπανδρέου κατά τη διάρκεια του ανένδοτου αγώνα, που προμάχησαν για την άνοδο του Κέντρου στη εξουσία μέσα στη Βουλή , έξω από τη Βουλή, από τις στήλες των εφημερίδων και από τα έδρανα των δικαστηρίων στις μεγάλες πολιτικές δίκες. Ετσι εξασφαλίστηκε η νίκη του Νοεμβρίου του 1963 και σχηματίστηκε η κυβέρνηση των 50 ημερών που θα μένει στην ιστορία ως κυβέρνηση δράσης και ευεργετικής απόδοσης για τον λαό.

Διεξήχθησαν οι εκλογές του Φεβρουαρίου του 1964 και πραγματοποιήθηκε το θαύμα του 53%, - εξακολουθεί ο Βοιωτός πολιτικός- και εγώ αποκλείστηκα από την κυβέρνηση. Όμως δεν ένιωσα την παραμικρή πικρία (5). Παρέμεινα πιστός στρατιώτης της παράταξης μαχόμενος για την ενότητα και την επιτυχία των στόχων της κυβέρνησης.
Το Ιούνιο του 1964 εκλήθην να αναλάβω το υπουργείο Προεδρίας όπου έδωσα σκληρές μάχες για να αμβλύνω τις εκδηλούμενες εντός της κυβέρνησης αντιθέσεις.

Προς την κρίση
Εχω ήσυχη τη συνείδησή μου ότι έπραξα το παν για να διατηρηθεί η ενότητα της μεγάλης δημοκρατικής παράταξης.
Όταν ξέσπασε η κρίση για το υπουργείο Εθνικής Αμυνας αγωνίστηκα μαζί με τους συναδέλφους για να εξασφαλίσουμε τη συνοχή της κυβέρνησης. Προς στιγμήν – συνεχίζει ο Δ. Παπασπύρου- ο Γεώργιος Παπανδρέου πείστηκε να αναλάβει το υπουργείο Εθνικής Αμυνας ο Στέφανος Στεφανόπουλος όμως σε 48 ώρες άλλαξε την άποψή του. Νέα αλλεπάλληλα διαβήματά μας προς τον κ. Παπανδρέου ακολούθησαν για την αποτροπή της κρίσης και πράγματι προς στιγμήν δέχθηκε ο τότε πρωθυπουργός τον διορισμό του στρατηγού Παπανικολάου ως υφυπουργού Εθνικής Αμυνας. Αλλά ενώ ειδοποίησε τα ανάκτορα για να κανονιστούν τα της ορκωμοσίας μετέβαλε και πάλι τη γνώμη του.

Την νύχτα της παραμονής της παραιτήσής του μαζί με τον Γεώργιο Νόβα, τον Ηλία Τσιριμώκο, τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, τον Γ. Μπακατσέλο και τον Στέλιο Αλλαμανή (6) - ισχυρίζεται ο Δ. Παπασπύρου -πήγαμε στο Καστρί και παρακαλέσαμε τον Γεώργιο Παπανδρέου να μην παραιτηθεί και τον ικετεύσαμε να συγκαλέσει το μικρό υπουργικό συμβούλιο για να συζητηθεί εκεί το πολιτικό πρόβλημα.
Μάλιστα -λέει ο Δημήτριος Παπασπύρου- του τονίσαμε ότι με την τακτική του οδηγείται ο τόπος σε νέο εθνικό διχασμό και του υπενθυμίσαμε ότι ο ίδιος έλεγε για τον προ του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου διχασμό ότι είχε ιστορική δικαίωση διότι έγινε για την Αγία Σοφία και τη Μεγάλη Ελλάδα όπως την οραματίστηκε ο μεγαλεπήβολος Ελευθέριος Βενιζέλος. Ομως ο σημερινός εθνικός διχασμός που θα οδηγήσει την πατρίδα στον αφανισμό είναι εντελώς αδικαιολόγητος και ιστορικά ασυγχώρητος έχοντας ως αφορμή το υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Ετσι η κρίση της 15ης Ιουλίου ξέσπασε. Ηταν πια θέμα συνείδησης και ευθύνης να καθορίσω την περαιτέρω θέση μου.

Ο εύκολος δρόμος θα ήταν να ακολουθήσω τον Γεώργιο Παπανδρέου. Ο δύσκολος τον δρόμο της φρόνησης και του συμφέροντος του Εθνους. Με ήρεμη συνείδηση ακολούθησα τον δρόμο του καθήκοντος και είμαι βέβαιος ότι τώρα που άρχισαν να διαλύονται τα νέφη του ψεύδους και της συκοφαντίας η απόφασή μου αυτή θα τύχει της ομόθυμης αποδοχής και έγκρισής σας.

Και σε μια ρητορική αποστροφή, που είναι συνήθης σε πολιτικούς λόγους, αλλά δεν παύει να είναι συγκινητική, ο Λιβαδείτης υπουργός κατέβασε τον τόνο της φωνής του: Όμως, θέλω να σας εξομολογηθώ κάτι. Ακόμη κι αν με λιθοβολούσατε, ακόμη κι αν έμενα εντελώς μόνος πάλι τον ίδιο δρόμο θα πορευόμουν. Διότι είναι καθήκον των πολιτικών να έχουν συνείδηση των ευθυνών τους..

Ο Παπασπύρου δεν παρέλειψε να επιτεθεί στους εσωκομματικούς του αντιπάλους τονίζοντας ότι όταν αυτός έδιδε τον αγώνα για την ανάρρηση του Γεωργίου Παπανδρέου στην ηγεσία της Ενωσης Κέντρου οι σημερινοί υβριστές του περιεφέρεντο από χωρίου εις χωρίον με τον στρατηγό Γρίβα και μέχρι την ημέρα που ξέσπασε η κρίση ήταν παρακοιμώμενοι του Πέτρου Γαρουφαλλιά (7).
Αυτή είναι η ποιότητα των υβριστών μου –υποστήριξε- και τους παραδίδω στην περιφρόνησή σας. Διότι εγώ μετά από 40 χρόνια δικηγορίας και 15 χρόνια βουλευτικής δράσης είμαι στην κυριολεξία πένης (8). Αυτοί πώς δικαιολογούν άραγε τα πλούτη τους;

Στην κυβέρνηση Στεφανόπουλου αφορούσε η συνέχεια της ομιλίας: Δεν θα ασχοληθώ άλλο με ευτελείς και αδίστακτους αντιπάλους καθώς στους ώμους τους δικούς μας πέφτει το χρέος της σωτηρίας της πατρίδας, της οικονομικής της ανόρθωσης και της κοινωνικής της ευημερίας. Η κυβέρνηση Στ. Στεφανόπουλου με την συμπαράσταση των συνεργατών της έχει επωμισθεί το τεράστιο αυτό έργο. Με την αγάπη και την συμπαράστασή σας θα προχωρήσουμε και θα νικήσουμε.

Για τη Βοιωτία
Στη συνέχεια ο Δημήτριος Παπασπύρου αναφέρθηκε στα θέματα της Βοιωτίας και ανέπτυξε τα μέτρα για το βαμβάκι. Τρία είναι τα ζητήματα που απασχολούν τη Βοιωτία είπε ο υπουργός Δικαιοσύνης: το βαμβάκι, ο Οργανισμός Κωπαϊδος και ο Κηφισσός που όταν πλημμυρίζει καταστρέφει μεγάλες και εύφορες περιοχές.
Για τα προβλήματα της επαρχίας Θηβών ο Παπασπύρου είπε ότι θα επισκεφθεί σύντομα την Θήβα με κλιμάκιο υπουργών για την επί τόπου επίλυσή τους.
Ο συνοδεύων τον υπουργό Δικαιοσύνης υφυπουργός Γεωργίας Κωστής απηύθυνε κατόπιν σύντομο χαιρετισμό στον λαό της Λιβαδειάς.

Μετά τις ομιλίες τα δύο μέλη της κυβέρνησης μετέβησαν στο δημαρχείο Λιβαδειάς όπου δέχθηκαν εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και φορείς ενώ το απόγευμα επισκέφθηκαν την Ενωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Λιβαδειάς. Ο Παπασπύρου και ο Κωστής κατόπιν μετείχαν στην τιμητική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Λεβαδέων όπου εξετάστηκαν όλα τα ζητήματα της πρωτεύουσας της Βοιωτίας και μετά τις 19:00 αναχώρησαν για την Αθήνα. Τελευταία στάση στη Βοιωτία ο Αλίαρτος όπου οι δύο υπουργοί συνεργάστηκαν με τις υπηρεσίες του Οργανισμού Κωπαίδας για αγροτικά θέματα.

Αυτή ήταν η ομιλία του Δημητρίου Παπασπύρου στη Λιβαδειά, η πρώτη νομίζω μετά τα Ιουλιανά και αποτελεί μια, κατά τη γνώμη μου, σημαντική μαρτυρία ενός εκ των βασικών πρωταγωνιστών των γεγονότων και μάλιστα εν θερμώ. Γράφοντας εν τούτοις αυτά και τις λίγες σημειώσεις, τις βασικές, συνειδητοποίησα ότι για να περιγράψεις πλήρως αυτό το μικρό περιστατικό εκείνων των τόσο ταραγμένων ημερών πρέπει να μελετήσεις δεκάδες τόμους και να διηγηθείς σχεδόν ολόκληρη την εποχή. Είναι δύσκολο και όπως προείπα κατά τη γνώμη μου μάταιο. Οσο ζουν οι πρωταγωνιστές και τα πολιτικά πάθη έχουν εκλογικό αντίκρισμα και κυρίως όσο τα αρχεία των ξένων μυστικών υπηρεσιών δεν ανοίγουν η αλήθεια για την "αποστασία" θα μας διαφεύγει, όπως και ο ρόλος των πρωταγωνιστών της σαν τον Δημήτριο Παπασπύρου. Ο μεγάλος Βοιωτός πολιτικός όμως είναι σίγουρο ότι θα μας απασχολήσει ξανά στο μέλλον για τη μεγάλη προσφορά του στη Βοιωτία και στην Ελλάδα.

Σημειώσεις
1. Βλέπε τελευταία ΤΑ ΝΕΑ που αποκαλύπτουν έγγραφο της CIA το οποίο ομιλεί για πτώση του Γεωργίου Παπανδρέου από τον Ιανουάριο του 1965, έξι μήνες πριν
από την κρίση για το υπουργείο Εθνική Αμυνας.
2. Ο «ανένδοτος αγώνας» στηρίχθηκε στην επίσημη καταγγελία του Γεωργίου Παπανδρέου ότι οι εκλογές της 29ης Οκτωβρίου 1961 ήταν εκλογές «βίας και νοθείας». Αυτό δεν αποδείχθηκε ποτέ και σίγουρα όχι στην ένταση που οι πολιτικοί του Κέντρου υποστήριζαν. Δείτε σχετικά ΤΟ ΒΗΜΑ της 31ης Οκτωβρίου 1961 όπου μεταξύ άλλων γράφεται: "Τα τελικά αποτελέσματα των εκλογών δίδουν εις τον Αρχηγόν της ΕΡΕ κ. Καραμανλή πλειοψηφίαν κυριολεκτικώς παταγώδη, ομοίαν της οποίας δεν είχε κατορθώσει να συγκεντρώσει ούτε αυτός ο Στρατάρχης Παπάγος. Η αναγνώρισις της εκτάσεως της νίκης του κ. Καραμανλή αποτελεί πράξιν ευθύτητος και διά τον λόγον αυτόν είναι η αναγνώρισις αυτή καθολική εκ μέρους όλων των καλής πίστεως πολιτών. Εγιναν βεβαίως, εις τας μακρινάς ιδίως περιοχάς, υπερβασίαι του κρατικού μηχανισμού, αι οποίαι είναι απαράδεκτοι εις μίαν γνησίαν και αληθινήν δημοκρατίαν. Από τους τελικούς αριθμούς όμως καθίσταται φανερόν ότι και αν δεν εγίνοντο πάλιν η ΕΡΕ θα είχε κερδίσει τας εκλογάς με μικροτέραν ίσως κατά τι πλειοψηφίαν, με αρκετή, όμως, πάντως διά να σχηματίση αυτοδύναμον και σταθεράν κυβέρνησιν" και εδώ μια αριστερή άποψη που δεν μπορεί να καλύψει την ένδεια των στοιχείων για την υποτιθέμενη μεγάλης έκτασης βία στις εκλογές του 1961.
3. Δήμαρχος Λεβαδέων ήταν ο Νικόλαος Ανδρεαδάκης και Ορχομενού ο Ρέντζος.
4. Η ομάδα των ΔΕΚΑ αποτελούνταν από νέους δυναμικούς πολιτικούς του Κέντρου και της Κεντροδεξιάς όπως ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, ο Γεώργιος Μαύρος, ο Στέλιος Αλλαμανής, ο Παναγής Παπαληγούρας, ο Δημήτριος Παπασπύρου και ο Γ. Μπακατσέλος. Στην ουσία αυτή η ομάδα -που ήταν γνωστή στη Βουλή και υπό το όνομα Νέα Πολιτική Κίνησις- επέβαλε τον Γεώργιο Παπανδρέου ως αρχηγό στην Ενωση Κέντρου.
5. Στο Νίκος Παπαδημητρίου Από την Ενωση Κέντρου στην Αποστασία ΡΟΕΣ 1986 αναφέρεται (σελ.204) ότι ο Δημήτριος Παπασπύρου αρνήθηκε να ορκιστεί υπουργός Ανευ Χαρτοφυλακίου, στην αυτοδύναμη κυβέρνηση του Γεωργίου Παπανδρεόυ που προέκυψε από τις εκλογές της 16ης Φεβρουαρίου 1964.
6. Η συνάντηση αυτή περιγράφηκε με τον ίδιο τρόπο ακριβώς τελευταία και από τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη σε συνέντευξη που έδωσε στον Νίκο Χατζηνικολάου, την προηγούμενη Δευτέρα 12 Μαϊου 2008 στο δελτίο ειδήσεων του ALTER.
7. Ο Πέτρος Γαρουφαλιάς υπήρξε επί 30 ολόκληρα χρόνια στενότατος συνεργάτης και φίλος του Γεωργίου Παπανδρέου. Στην πρώτη μεταπελευθερωτική κυβέρνηση του 1944 ανέλαβε το κρίσιμο υπουργείο Τύπου και από τότε ακολούθησε τον Γεώργιο Παπανδρέου σε όλα τα κόμματα που κατά καιρούς ίδρυσε και στην Ενωση Κέντρου. Μετά τη νίκη της 16ης Φεβρουαρίου 1964 ανέλαβε το υπουργείο Εθνικής Αμυνας. Ο Γαρουφαλιάς έλαβε αναφορά από τον Γεώργιο Γρίβα ότι υπήρχε στο στράτευμα οργάνωση αντιμοναρχικών/ βενιζελογενών αξιωματικών με την επωνυμία ΑΣΠΙΔΑ, στην οποία συμμετείχε ως ηγετικό πολιτικό στέλεχος και ο Ανδρέας Παπανδρέου. Ο Γεώργιος Παπανδρέου αποφάσισε τη μετάθεση του Γαρουφαλιά στο υπουργείο Συντονισμού και την ανάληψη από τον ίδιο τον πρωθυπουργό του υπουργείου Εθνικής Αμυνας. Ομως ο τότε βασιλιάς Κωνσταντίνος έθεσε όρους περί αντικατάστασης Γαρουφαλιά από άλλο στέλεχος κοινής αποδοχής και όχι από τον ίδιο τον Γεώργιο Παπανδρέου. Ηταν η θρυαλλίδα που οδήγησε στην 15η Ιουλίου 1965.
8. Να μια δήλωση που δεν μπορεί να κάνει κανένας σύγχρονος πολιτικός. Πιθανότατα κάποιος με τη νομική παιδεία και τη ρητορική δεινότητα του Δημητρίου Παπασπύρου στις μέρες μας δεν θα ασχολούταν με την πολιτική.

Οι δύο φωτογραφίες είναι από το βιβλίο του Θανάση Δημ. Χρήστου Το Κωπαϊδικό Ζήτημα και οι Κοινωνικοί Αγώνες για την Επίλυσή του, Αθήνα 2002. Τις ανήρτησα και τις δύο κυρίως γιατί δείχνουν πόσο ψηλά (διότι αυτό το ¨μεγάλος/σπουδαίος πολιτικός" νομίζω ότι ακούγεται λίγο αφηρημένο) στην πυραμίδα της εξουσίας είχε φτάσει ο Δημήτριος Παπασπύρου. Ειδικά στην πρώτη φαίνεται να παρίσταται στη συνάντηση του τότε βασιλιά Κωνσταντίνου με τους Ηλία Τσιριμώκο και Στέφανο Στεφανόπουλο. Δηλαδή είναι φανερό ότι ο Παπασπύρου ήταν μεταξύ των 5 ανθρώπων (λείπει ο Μητσοτάκης -που είναι στη δεύτερη φωτογραφία) που καθόριζαν την μοίρα της Ελλάδας εκείνες τις κρίσιμες στιγμές.

Νικόλαος Μπουφίδης. Μια πρώτη προσέγγιση στη διαμάχη Λιβαδειάς-Θήβας

Αναμφισβήτητα υπήρξε σπουδαίος πολιτικός άνδρας ο Νικόλαος Μπουφίδης(1) όμως δεν τιμάται εξίσου στις δύο επαρχίες της Βοιωτίας, τη Λιβαδειά και τη Θήβα. Για να είμαστε ακριβείς, ο διαπρεπής νομικός στη Λιβαδειά θεωρείται ευεργέτης, η κεντρική οδός της πόλης φέρει το όνομά του ενώ στις 20 Απριλίου 2008 γίνονται τα αποκαλυπτήρια του ανδριάντα του. Στη Θήβα, αντιθέτως, ο Νικόλαος Μπουφίδης, ακόμη και στις μέρες μας, λογίζεται ως ο πολιτικός εκείνος Μακιαβέλι που με ενέργειές του στη δύση του προπροηγούμενου αιώνα, τo 1899, κατέστησε πρωτεύουσα της Βοιωτίας τη Λιβαδειά, σφαγιάζοντας τα ιστορικά και απαράγραπτα δίκαια της Θήβας για την πρωτοκαθεδρία στον νεοϊδρυθέντα νομό.

Ποια είναι η αλήθεια και ποιος ο μύθος είναι δύσκολο να ειπωθεί στο πλαίσιο ενός ενημερωτικού σημειώματος όπως το παρόν. Γεγονός είναι ότι την εποχή που αποφασίστηκε η νέα διοικητική διαίρεση της Ελλάδας και ο διαχωρισμός του νομού Αττικοβοιωτίας σε Αττική και Βοιωτία ο Μπουφίδης ήταν κάτι περισσότερο από πολιτικός φίλος/βουλευτής της συμπολίτευσης και του άρτι εκλεγέντος πρωθυπουργού Γεωργίου Θεοτόκη. Ηταν ο νομικός νους της κυβέρνησης, όπως και προηγουμένως των κυβερνήσεων του ΧαρίλαουΤρικούπη, και προσωπικός φίλος του πρωθυπουργού και όπως είναι φυσικό είχε βαρύνοντα λόγο και ρόλο στις εξελίξεις.
Σε όλες τις περιπτώσεις γενική είναι η πεποίθηση στη Βοιωτία ότι, είτε για θετικούς, πραγματικούς λόγους είτε για λόγους "συναλλαγής" όπως έλεγε το σύνθημα των θηβαϊκών διαδηλώσεων, ο Νικόλαος Μπουφίδης κατέστησε με τις ενέργειές του έδρα του νομού τη Λιβαδειά.
Οι ταραχές που προεκλήθησαν τότε, τον Απρίλιο, τον Μάιο και τον Ιούνιο του 1899 κυρίως στη Θήβα όπου έγινε "στάσις" με κλείσιμο των καταστημάτων επί ημέρες, παρέμβαση του Στρατού και διώξεις πρωταιτίων έμεινε γνωστός στην ιστορία ως "νέος Βοιωτικός πόλεμος" και ίχνη του ανευρίσκονται ακόμη και σήμερα στις σχέσεις μεταξύ Λιβαδειάς και Θήβας.

Ο Νικόλαος Μπουφίδης με μια εντυπωσιακή αγόρευση στη Βουλή επέτυχε την εμμονή της κυβέρνησης στον αρχικό σχεδιασμό παρά τις αφόρητες πιέσεις που ασκούσαν οι δραστήριοι Θηβαίοι βουλευτές Παπαχατζής, Δαούτης και Σπυρομήλιος.

Ομως η μάχη δεν ήταν μόνο κοινοβουλευτική, ήταν και εντυπώσεων μέσω των αθηναϊκών εφημερίδων της εποχής.
Από αυτό το πεδίο είναι η σημερινή μας παράθεση, που αφορά αδημοσίευτη εξ όσω γνωρίζω επιστολή του Μπουφίδη προς την εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ.
Ο Νικόλαος Μπουφίδης γράφει στον προσωπικό και πολιτικό του φίλο Δημήτριο Καλαποθάκη (2), εκδότη της εφημερίδας "ΕΜΠΡΟΣ" και διαμαρτύρεται για μεροληψία υπέρ των θηβαϊκών απόψεων ενώ επαναλαμβάνει συνοπτικά τα πολύ ισχυρά -από νομικής άποψης- επιχειρήματα που υποστήριξε στην περίφημη αγόρευσή του στη Βουλή υπέρ της επιλογής της Λιβαδειάς ως πρωτεύουσας του νομού Βοιωτίας. Ιδού η επιστολή.

Η διοικητική διαίρεσις
Η διένεξις Θηβών και Λεβαδείας.
Μία επιστολή του κ. Μπουφίδου
Φίλε κύριε Καλαποθάκη
Ευνόητον είνε να με συκοφαντώσιν οι αγνοούντες εμέ, τον χαρακτήρα μου και τα πράγματα. Οι πολιτικοί άνδρες υφίστανται επιθέσεις είτε εκ παρεξηγήσεως είτε εκ κακοβουλίας. Αλλ’ υμείς όστις τόσο πολύ με γνωρίζετε, εκ πολιτικής συνεργασίας επί μακράν σειράν ετών, είχον την αξίωσιν να μη αποδεχθήτε τας κατ’ εμού συκοφαντίας, ομολογώ δε ότι εξεπλάγην όταν είδον, ότι το «Εμπρός», τα εσχάτως διαδραματισθέντα εν Θήβαις αποδίδει εις τας αυτάς αιτίας, εις ας αποδίδουσι ταύτα και οι υπέρ Θηβαίων γράψαντες.
Δεν γνωρίζω κατά πόσον εξυπηρετούσι τα συμφέροντα της χώρας οι ενθαρρύνοντες πράξεις ομοίας προς τας τελευταίον εν Θήβαις τελεσθείσας, αλλά και αν περιήλθομεν εις τοιαύτην κατάστασιν, ώστε να ανεχόμεθα την δι’ επαναστάσεων επιβολήν της θελήσεως των πόλεων ή επαρχιών εις την Κυβέρησιν της χώρας και την εθνικήν αντιπροσωπείαν, πρέπει πάντως να προβάλωμεν τουλάχιστον λόγους οπωσδήποτε δικαιολογούντας, έστω και στιγμιαίως, την εξέγερσιν.
Αλλ’ εις την υπόθεσιν των Θηβών, οι την υποστήριξιν των δικαίων αυτών αναλάβοντες, ηρεύνησαν άρα γε ίνα ίδωσι τίνων δικαιώματα αναμφισβήτητα επιζητείται να σφαγιασθώσιν;
Ηρκέσθησαν εις δημιουργησθείσαν συκοφαντίαν, ότι δήθεν η έδρα του Νομού παρέχεται τη Λεβαδεία εκ συναλλαγής χάριν εμού, εντεύθεν δε ομιλούσι περί σφαγιαζομένων δικαιωμάτων των Θηβαίων, δικαιωμάτων απολύτως ανυπάρκτων, ουδέποτε από συστάσεως του Ελληνικού Βασιλέιου προβληθέντων, ουδέποτε ααναγνωρισθέντων υπό κειμένων νόμων.
Τι δε θα είπωσι οι ούτω ανεξετάστως συκοφαντούντες με, όταν μάθωσιν εκ της γενησομένης εν τη Βουλή συζητήσεως ότι της Βοιωτίας ουδέποτε υπήρξαν πρωτεύουσα αι Θήβαι, ότι η επαρχία Θηβών δυνάμει κειμένων νόμων ωνομάζετο πάντοτε Θηβαϊς, ότι Βοιωτία εκαλείτο δυνάμει των νόμων τούτων η επαρχία Λεβαδείας (3), ότι όταν εγένετο η ένωσις των επαρχιών Θηβαϊδος και Βοιωτίας εις μίαν διοίκησιν πρωτεύουσα αυτής δυνάμει νόμου ισχύσαντος και λειτουργήσαντος μέχρι του 1845 υπήρξε η Λεβαδεία (4);

Τι δεν θα είπωσιν όταν προσέτι μάθωσιν, ότι και οσάκις ακόμη η ελληνική Κυβέρνησις εσχεδίασε και υπέβαλε πρότασιν νόμου περί διοικητικής διαιρέσεως πάντοτε ως πρωτεύουσα της όλης Βοιωτίας ωρίζετο η Λεβαδεία; Τι δε θα είπωσιν όταν μάθωσιν ότι ουδέποτε ουδ’ άπαξ, ουδέ κατά διάνοιαν επήλθεν εις τον νουν ελληνικής Κυβερνήσεως είτε εκ Βαυαρών συγκροτουμένης είτε εξ Ελλήνων να προσδιορίση, ουδ’ εις τους εκάστοτε αντιπροσώπους των Θηβών να αξιώσωσιν ως πρωτεύουσαν άλλην πόλιν εν Βοιωτία πλην της Λεβαδείας;

Βεβαίως όταν μάθωσιν πάντα ταύτα οι εκ πλάνης συκοφαντήσαντές με θα αναγνωρίσωσιν ότι με ηδίκησαν αποδεχθέντες ανεξετάστως, ότι το ήδη προβαλλόμενον νομοσχέδιον υπήρξε προϊόν συναλλαγής. Αλλά αν οι άλλοι μόνο τότε θα αναγνωρίσωσιν ότι με ηδίκησαν, υμείς, όστις και ως ιδιώτην και ως πολιτευτήν με εγνωρίσατε είχον την αξίωσιν, ουδ’ επί στιγμήν ν’ αποδεχθήτε την συκοφαντίαν, διότι εγώ όστις υπήρξα οίον με εγνωρίσατε ως βουλευτήν και υπουργόν του αειμνήστου Τρικούπη, δεν ήτο δυνατόν να επιζητήσω δια συναλλάγής την καταπάτησιν δικαιωμάτων άλλων, αν τοιαύτα υπήρχον.
Αν αξιώ υπέρ της τιμώσης με πόλεως τα πρωτεία, αξιώ ταύτα εν δικαιώματι και θα ήτο η εσχάτη δι’ εμέ αγνωμοσύνη προς την εκθρέψασά με μητέρα να μην αγωνισθώ δια παντός, νομίμου πάντοτε, μέσου, υπέρ των αναμφισβητήτων δικαίων αυτής των στηριζομένων επί ισχυσάντων νόμων και επί της αναμφισβητήτου υπεροχής κοινωνικής και εμπορικής πρόοδου.

Από την επιστολή λείπει η τελευταία παράγραφος αλλά είναι ενδεικτική των επιχειρημάτων του Νικολάου Μπουφίδου. Οντως το ΕΜΠΡΟΣ τήρησε στάση φιλοθηβαϊκή, πιθανότατα λόγω της δραστηριότητας γνωστών προσωπικοτήτων της Θήβας, όπως ο δικηγόρος Βασίλειος Κυρέλλος, ο οποίος τηλεγραφούσε αμέσως όλα τα νέα στην εφημερίδα ως ευσυνείδητος και εργατικός ρεπόρτερ. Ο Κυρέλλος απάντησε στον Μπουφίδη μέσα από τις στήλες του ΕΜΠΡΟΣ μερικές μέρες αργότερα με τηλεγράφημα. Ιδού το.

Τα παράπονα των Θηβαίων
Ελάβομεν εκ Θηβών το ακόλουθον τηλεγράφημα:
ΘΗΒΑΙ. Απαντώντες εις τον ισχυρισμόν του κ. Μπουφίδου ότι αι Θήβαι δεν υπήρξαν ποτέ πρωτεύουσα Βοιωτίας γνωρίζομεν αυτώ και παντί εξαπατηθέντι, ότι η πόλις των Θηβών από των μυθικών μέχρι των κλασικών χρόνων υπήρξεν η μητρόπολις της Βοιωτικής ομοσπονδίας, μέχρι των μακεδονικών χρόνων η ηγεμονίς της όλης Ελλάδος, επί Φραγκοκρατίας έδρα μεγάλου δουκάτου Στερεάς και κέντρου βιομηχανίας μυθικού πλούτου, επί τουρκοκρατίας έδρα στρατιωτιού διοικητού (Σαρασκήρη), επί Οθωνος, έδρα διοικήσεως Βοιωτίας, πρωτοδικείου επισκοπής και πασών των αρχών Θηβών και Λεβαδείας.
Περί Λεβαδείας ως πρωτευούσης ουδέ λόγος γίνεται καθ’ όλας τα εποχάς. Ταύτα, προκαλούμεν τον κ. Μπουφίδην και οίον δήποτε άλλον να διαψεύση.
Κυρέλλος
Ποιοι Θηβαίοι κατηγορήθηκαν για
συμμετοχή στην εξέγερση
Στο θέμα θα επανέλθουμε όπως και στον Μπουφίδη. Εχει σημασία εδώ να σημειώσουμε ότι στη Θήβα έγιναν ανακρίσεις και ασκήθηκαν διώξεις για τα επεισόδια από τον αποσταλλέντα ανακριτή Ιωαννίδη.

Και πάλι στην εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ διαβάζουμε.
Τα ονόματα των ανακριθέντων
Καθ’ ας έχομεν ασφαλείς πληροφορίας, οι ανακριθέντες υπό του ανακριτού κ. Ιωαννίδου μέχρι τούδε περί των συμβάντων είνε οι εξής:
Βασίλειος Κυρέλλος, δικηγόρος, Θωμάς Σαχάλας, Ε. Αναστασίου δικηγόρος, Θωμάς Θωμαίδης, Ερ. Παπαχατζής δικηγόρος, Νικ. Αναστασίου ιατρός, Αναστάσιος Ζαγκίνης δήμαρχος Θηβών, Ζερβόπουλος έμπορος, Τσέλιος ιατρός, Δημ. Βαγιάννης φαρμακοποιός και Π. Ε. Ζήσης.
Δεν εγνώσθη αν κανείς εκ τούτων εκρατήθη υπό του κ. ανακριτού. Αλλ’ αν το τοιούτον μέχρι τούδε δεν εγένετο όπως μη εξερεθισθώσι τα κατευνασθέντα πνεύματα, βεβαίως θα γίνη τάχιστα καθώς είπε και ο κ. υπουργός.


Λίγες ημέρες αργότερα ο ανακριτής Ιωαννίδης κατηγορεί σχεδόν όλους τους πρόκριτους της θηβαϊκής κοινωνίας για τη συμμετοχή τους στην εξέγερση. Διεξάγεται δίκη, οι κατηγορούμενοι καταδικάζονται σε διάφορες ποινές και φυλακίζονται, όμως σε λίγες ημέρες απολύονται με βασιλική χάρη (5).

ΤΑ ΟΝΟΜΑΤΑ ΤΩΝ ΚΑΤΗΓΟΡΗΘΕΝΤΩΝ ΘΗΒΑΙΩΝ
Οι μέχρι τούδε κατηγορηθέντες διά τας εν Θήβαις ταραχάς είνε οι εξής: Αθ. Ζεγγίνης Δήμαρχος Θηβαίων, Σίνης Δήμαρχος Πλαταιών, Π. Γκορίτσας Δήμαρχος Θεσπιών, Κ. Χρηστίδης, Κ. Ανδριανός, Β. Κυρέλλος, Ευστ. Δολόγλος, Αγγελής Στάμου, Δ. Κρανιώτης, Επαμ. Αναστασίου, Πελοπίδας Ζιώμας, Δ. Κατσίνας, Ε. Ταμβίσκος, Αλ. Κουκούλεζας, Γ. Παπαϊωάννου, Κίμων Στάικος, Α. Κώνστας, Αναστ. Τσέλος, Β. Δράκος, Φιλοκλής Καλόπαις, Δημ. Βαγιάννης, Βυρίνης, Σπ. Παπαχατζής, Ν. Σπηλιώτης, Θ. Σαχάλας, Ευαγ. Μπασιάκος, Σ. Παπαχατζής, Σπ. Μπέλλος, Δημ. Μπέλλος, Ανδρ. Τσίτσας, Κ. Φουφούνης, Χούντρης, Αναστ. Αναστασίου, Α. Στάικος, Λουκάς Παυλίδης, Δημοσθένης Βουρδουμπάς, Γ. Παπαγγίνης, Φιλοποίμην Θεαγένης, Πελοπ. Βρυζάκης, Σ. Τζουβελεκάκης, Πολυνείκης Στεφανάκης, Ηλ. Χαντζής, Ι. Δαγλαρίδης, Θ. Νίκας, Δ. Γιαννίτσης, Απ. Αγραφιώτης, Π.Α. Ανδριανός, Δ. Λιάτσος ή Αντωνίου, Αντ. Θωμαϊδης, Αχιλλέυς Κοττάς, Ν. Σαχάλας, Ν. Χαντζής, Δημ. Παναγιωτίδης, Ι. Δόλογλος, Δ. Γιαννίτσης, Στυλ. Ζερβόπουλος, Ι. Στιμπούρκης, Αλ. Κασαβριάς, Σεραφείμ Ζάλαρος.


Διακρίνονται μεταξύ των κατηγορηθέντων ονόματα γνωστών στο πανελλήνιο θηβαϊκών οικογενειών, όπως Μπασιάκος, Βρυζάκης, Μπέλλος, Βουρδουμπάς.

Σημαντικό είναι επίσης να παρατηρήσουμε ότι στη Θήβα συμπαραστάθηκαν οι γειτονικοί Δήμοι και οι δήμαρχοί τους μάλιστα κατηγορήθηκαν.
Το ίδιο συνέβη και στη Λιβαδειά: ψήφισμα του Δημοτικού Συμβουλίου Διστόμου (6) που υπογράφεται από τον Δήμαρχο Θ. Κοκκίνη και τους συμβούλους Λουκά Παπαχρήστο, Ιωάννη Καίλη, Αριστ. Σφουντούρη, Λουκά Τζούρο, Λαζάρου, Κ. Κινέσα και Κ. Μπασδέκη αφού αναφέρει ότι θεωρεί "όλως παράλογον" την αξίωση της Θήβας και αφού εκθειάζει τα προσόντα της Λιβαδειάς καταλήγει ότι σε περίπτωση ορισμού της Θήβας ως πρωτεύουσας του νομού ο Δήμος Διστομίων προτιμά να συγχωνευθεί στον νομό Αττικής(!!) με τον οποίο υπάρχει αυθημερόν θαλάσσια συγκοινωνία.

Σημειώσεις
1. Ο Νικόλαος Μπουφίδης γεννήθηκε στη Λιβαδειά το 1841. Σπούδασε νομικά και άσκησε επιτυχώς τη δικηγορία στην Αθήνα ενώ όπως όλοι οι διανοούμενοι της εποχής κατά τη διάρκεια των σπουδών του έγραφε με ψευδώνυμο σε διάφορες εφημερίδες των Αθηνών. Σε ηλικία 32 ετών, το 1873, εκλέγεται για πρώτη φορά βουλευτής Αττικοβοιωτίας υπό τον Δημήτριο Βούλγαρη και συνδέεται πολύ στενά με τον Χαρίλαο Τρικούπη, του οποίου διετέλεσε υπουργός Εσωτερικών στην κυβέρνηση του 1893. Διετέλεσε πολλές φορές Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων πρωτοστάτησε δε στην υλοποίηση της αποξήρανσης της λίμνης της Κωπαίδας και στην έλευση πρωτοδικείου στη Λιβαδειά . Πεθαίνει το 1912, πλήρης τιμών και αξιωμάτων, μη εξαιρουμένου και εκείνου του πρώτου πολίτη της Λιβαδειάς.

2. Ο Δημήτριος Καλαποθάκης δημοσιογράφος και συγγραφέας γεννήθηκε το 1862 στην Αρεόπολη. Το 1885 εξέδωσε στον Βόλο την εφημερίδα ΣΗΜΑΙΑ, την οποία μετέφερε στην Αθήνα το επόμενο έτος. Από το 1896 εκδίδει την εφημερίδα ΕΜΠΡΟΣ, την μεγαλύτερη σε κυκλοφορία ελληνική εφημερίδα, όπως αναφέρεται στην πρώτη της σελίδα. Ο Καλαποθάκης δεν υπήρξε τυχαίος εκδότης και λόγιος. Ηταν ισχυρότατος πολιτικός παράγων της εποχής του. Διετέλεσε ιδιαίτερος γραμματεύς του Χαρίλαου Τρικούπη ενώ θεωρείται και είναι εκ των εμπνευστών και κορυφαίων υποστηρικτών του Μακεδικού Αγώνα. Πέθανε στο Μόναχο το 1921.

3. Διάταγμα της 20ής Ιουνίου 1836: η Βοιωτία αποτελεί επαρχία με έδρα τη Λιβαδειά. Ξεχωριστή επαρχία η Θήβα, με το όνομα επαρχία Θηβαίδος.

4. Νόμος περί μεταρρυθμίσεως της διοκήσεως του Κράτους 22 Ιουλίου 1838: ενώνεται η Βοιωτία σε μια διοίκηση με πρωτεύουσα τη Λιβαδειά. Το καθεστώς αυτό διατηρήθηκε μέχρι το 1845. Το 1865 νέα απόπειρα μεταρρύθμισης επί Κουμουνδούρου ορίζει, σύμφωνα με τα πρακτικά της Βουλής, έδρα πρωτοδικείου τη Λιβαδειά στην οποία υπάγεται η Θήβα.

5. Στο Γεωργίου Δ. Τσεβά, Ιστορία της Θήβας και της Βοιωτίας, Από τα αρχαιότατα χρόνια μέχρι σήμερα, Ιούλιος 2006, Πνευματικό Κέντρο Δήμου Θηβαίων σελ. 579

6. Στο Αρης Κ. Ρούσσαρης, Ιστορικά Μελετήματα Λεβαδείας, Λεβάδεια 1998, σελ. 72.

Το παρ' ολίγον δημαρχείο της Λιβαδειάς στο Ζάππειο

Δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Αρχιτέκτονες" τον Οκτώβριο του 2006 και κατόπιν αναρτήθηκε στο διαδίκτυο μέρος της μελέτης για το δημαρχείο Λιβαδειάς που είχε προγραμματιστεί να κατασκευαστεί στο Ζάππειο, μαζί με μεγάλο υπόγειο χώρο στάθμευσης. Η κατασκευή δεν προχώρησε καθώς τελικά στο υπάρχον κτήριο του Πνευματικού Κέντρου στεγάστηκε το τμήμα του Πανεπιστημίου Στερεάς Ελλάδας που εδρεύει στη Λιβαδειά. Δείτε εδώ. http://www.deltarchi.com/200001_gr.htm
Ιδού πώς περιγράφουν το δημαρχείο οι ίδιοι οι σχεδιαστές του.

Εξαγορά συμμετοχής σε πανελλήνιο αρχιτεκτονικό διαγωνισμό, 2000

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει τον σχεδιασμό του νέου Δημαρχείου της πόλης, της πλατείας που το περιβάλλει και ενός μεγάλου υπόγειου χώρου στάθμευσης. Το Δημαρχείο ακολουθεί την κλίμακα της περιοχής με τη διάσπαση του μεγάλου κτηριακού όγκου που ζητά το πρόγραμμα σε διακριτές ενότητες. Η οριζοντιότητα των όψεων εντείνει την προοπτική αντίληψη του νέου δημόσιου χώρου και προσδίδει στην αρχιτεκτονική του κτηρίου τον ιδιαίτερο χαρακτήρα της. Το νέο κτήριο διαμορφώνεται ως ένα αναδιπλούμενο κέλυφος το οποίο θέτει σε διαπραγμάτευση των καθορισμό των εσωτερικών και εξωτερικών του ορίων. Η διαμόρφωση του κελύφους αποκαλύπτει την εσωτερική ζωή του δημόσιου κτιρίου, τις κινήσεις και τις δραστηριότητες των εργαζομένων και των επισκεπτών του. Με τον τρόπο αυτό το Δημαρχείο γίνεται εύληπτο και κατανοητό προσκαλώντας τους πολίτες να το επισκεφθούν και να οικειοποιηθούν τους χώρους του. Οι χώροι κυκλοφορίας οργανώνονται γύρω από δύο εσωτερικά αίθρια, τα οποία συναντώνται στο επίπεδο της κυρίας εισόδου. Το πρώτο αίθριο ορίζεται από την ράμπα σύνδεσης της πλατείας με την αίθουσα πολλαπλών χρήσεων και αποτελεί τον κοινωνικό πυρήνα του κτηρίου. Στο δεύτερο γραμμικό αίθριο τοποθετείται ο πυρήνας κατακόρυφης κυκλοφορίας.
Αρχιτέκτονες: Πάνος Δραγώνας, Βαρβάρα Χριστοπούλου

Εμένα μου αρέσει και η ιδέα και η εφαρμογή.

Για το ημερολόγιο του Μορφωτικού Συλλόγου Λεβαδείας

Δεν έχουμε φυλλομετρήσει ακόμη το ημερολόγιο 2008 του Μορφωτικού Συλλόγου Λεβαδείας. Ελπίζουμε όμως να περιέχει λιγότερα λάθη από τη διαφήμισή του που δημοσιεύτηκε στο 126ο φύλλο των Πολιτιστικών Σελίδων-Δεκέμβριος 2007.

Τα ορθογραφικά λάθη "βγάζουν μάτι":

Γράφεται στη διαφήμιση:" Ορμόμενοι απ' αυτόν... "... Ομως "ορμώμενοι" γράφουμε στην Ελλάδα εδώ και 3.000 χρόνια.

Επίσης γράφεται στη διαφήμιση:

Ομορφη πού 'ναι η Λιβαδειά

που κείται μεσ' το ρέμα

Δεν είναι "μεσ' το ρέμα" αλλά "μέσ' στο ρέμα". Η διαφορά μπορεί να μην φαίνεται μεγάλη στους αδαείς αλλά είναι τεράστια: προδίδει ότι ο συντάκτης του κειμένου της διαφήμισης δεν έχει εκείνη τη βιωματική σχέση με την ελληνική γλώσσα που είναι απαραίτητη για να εκπροσωπεί τον Μορφωτικό Σύλλογο της πόλης. Δεν γνωρίζουμε ποιος είναι ο συντάκτης και δεν είναι προσωπικό το θέμα. Δεν νομίζουμε ότι είναι υπερβολικό να απαιτούμε από ένα φορέα πολιτισμού με κύρος όπως ο Μορφωτικός Σύλλογος να προσέχει ιδιαίτερα τα κείμενά του σε μια εποχή που η ελληνική γλώσσα και η σωστή χρήση της βάλλονται από παντού.

Υπάρχουν κι άλλα λάθη ήσσονος σημασίας. Γι' αυτό ας ασχοληθούμε λίγο με το λαϊκό (όπως αναφέρεται στη διαφήμιση) δίστιχο:

Ομορφη πού 'ναι η Λιβαδειά

που κείται μέσ' στο ρέμα

Ο τύπος, ο ρηματικός, "κείται", φαίνεται/είναι λόγιος και δύσκολα θα τον χρησιμοποιούσε ο λαός, πολλώ μάλλον που απαντάται στα του τάφου με την πασίγνωστη φράση "Ενθάδε κείται"κ.λπ.

Πιο πιθανή μας φαίνεται η εκδοχή του Θύμιου Δάλκα:

Ομορφη πού 'ναι η Λειβαδιά

που βρίσκεται στο ρέμα

Το δίστιχο περιλαμβάνεται (περίπου) στο γνωστό ποίημα του Αννινου που αναφέρεται στις ομορφιές της πόλης μας και που το παραθέτω ολόκληρο -καθώς δεν βρήκα να υπάρχει αλλού στο δίκτυο εκτός από την πρώτη στροφή στη σελίδα της Βιβλιοθήκης Λιβαδειάς http://vivl-livad.voi.sch.gr/GREEK/LIVADEIA/Livadeia00.htm.

ΛΕΙΒΑΔΙΑ

Ομορφη πούσαι Λειβαδιά, που κείτεσαι στο ρέμα !...

Πάν' τα κορίτσια για νερό και φεύγουν φιλημένα...

Κι ένας διαβάτης ταπεινός στην ποταμιά σου τώρα,

εσένα ήρθε και φίλησε μικρή μου όμορφη χώρα...

..............................................................

Ομορφη πούσαι Λειβαδιά, μες στα νερά δοσμένη.

Χήνα της Ερκυνας παλιά, νύφη δροσολουσμένη.

Κι αν έρθει μαντευτής κανείς στου Τροφωνίου τη βρύση,

για σένα τώρα όλο ρωτά, και πώς κοντά να ζήση.

.................................................................

Με τα πλατάνια τα ψηλά δροσιά κι ανάσα δίνεις,

και μες στις δυο σου τις πηγές Λήθης και Μνημοσύνης

ξεχνάει καθείς από τη μια, όσα έχει αλλού περάσει,

και με την άλλη δένεται ποτές μη σε ξεχάση...

..................................................................................................

Ομορφη πούσαι Λειβαδιά, στη ρεματιά χωμένη

Αρχοντοπούλα από γενιά παλιά και ξακουσμένη.

Τι κι αν τα δακτυλίδια σου σού τάχουνε παρμένα;

τα δάκτυλά σου απόμειναν τα κοντυλογραμμένα.

...............................................................

Ομορφη πούσαι Λειβαδιά γλυκιά ασπρομαντηλούσα...

Ασ' τις καινούργιες φορεσιές, ασ' τα καινούργια λούσα...

Της αρχοντιάς σου πρέπουνε τ' αρχοντικά παλιά της

οι παλαϊκές της ομορφιές στην ακροποταμιά της...

Εκτός από το μονοτονικό έχει ακολουθηθεί η ορθογραφία του ποιητή- παρατηρήστε ότι ο Αννινος γράφει στον πρώτο στίχο της δεύτερης στροφής σωστά[...μες στα νερά δοσμένη] αντίθετα με τη διαφήμιση του ημερολογίου που όπως επισημάναμε γράφει λανθασμένα[...μεσ' το ρέμα].

Ως στίχος το "Ομορφη που 'ν' η Λειβαδιά που είναι μέσ' στο ρέμα" αποθησαυρίζεται από τον Θεοφάνη Λευκαδίτη στην "Ανθολογία 3.100 Δημοτικών και Παραδοσιακών Τραγουδιών από όλη την Ελλάδα" τόμος Α', Αθήνα 2002. Επίσης ο Γιώργος Μεϊντανάς το 1993 περιλαμβάνει στα τραγούδια του δύο παραλλαγές με χαρακτηριστικό το ¨κείται μες στο ρέμα" αλλά και το ...σεμνό "πάν τα κορίτσια για νερό γυρίζουν δάκρυσμένα".

"Ωραία που είναι η Λειβαδιά που κείται μέσ' στο ρέμα..." μας παραδίδει σε άλλη παραλλαγή ο Γιώργος Παπαδημητρίου στο Ελληνικά Δημοτικά Τραγούδια, Αθήνα 1953. Με την ίδια ακριβώς διαφοροποίηση δηλαδή αρχίζοντας με το επίθετο "ωραία" αντί "όμορφη" αναφέρει τον στίχο και ο Χρήστος Χαλατσάς στα Ρουμελιώτικα Δημοτικά Τραγούδια του, στο τραγούδι με τον τίτλο "Τα λερωμένα τ' άπλυτα".
Τέλος ο Στέργιος Βαγγλής από τα Δημοτικά Τραγούδια της Χαλκιδικής (Εκδόσεις Κυριακίδη, Θεσσαλονίκη 1986) παραθέτει:
Ομουρφη που'ν' η Λειβαδιά, μα κείτι μες στου ρέμα
Πάν' τα κουρίτσια για νερό, γυρίζουν φιλημένα

Προσωπικά αγνοώ εάν το λαϊκό δίστιχο (όπως αναφέρεται στη διαφήμιση) υπάρχει πριν από το ποίημα του Αννινου ή το ποίημα πέρασε σιγά σιγά στα χείλη του λαού ελαφρώς διαστρεβλωμένο. Με την αφορμή των λαθών στο ημερολόγιο του Μορφωτικού Συλλόγου θα το εξακριβώσω και θα επανέλθω. Υπάρχουν άλλωστε πολλά να πούμε για το συγκεκριμένο ποίημα αλλά και για τη Λιβαδειά και τη Βοιωτία στην ελληνική ποίηση.
Φυσικά όποιος γνωρίζει μπορεί να προσθέσει οποιαδήποτε πληροφορία θεωρεί χρήσιμη.